درهو:
ڕۆژنامەی گاردیانی بەریتانی له راپۆرتێكی شیكاریدا دەڵێت بەگوێرەی زانیارییەکانی کەسانی نزیک لە حکومەت و پەرلەمان و سەرچاوەیەکی نزیک لە دهسهڵاتی دادوەری، ئەمریکاییەکان لە مامەڵەکردن لەگەڵ سیاسەتمەدارانی عێراق کە هیچ چاکسازییەکی ڕاستەقینەیان ئەنجام نەداوە بێزار بوون و لەبری ئەوە پەیوەندییەکی نوێیان لەگەڵ دهسهڵاتی دادوەری عێراق دروست کردووە.
گاردیان دەڵێت دەستبەسەرکردنی گەندەڵکاران لەلایەن عێراقییەکانەوە بە شێوەیەکی بەرچاو پێشوازی لێکراوە، چونکە ئەگەر شتێک هەبێت کە عێراقییەکان لە هەموو پێکهاتە و چین و توێژە جیاوازەکاندا لەسەری هاوڕابن، ئەوە بریتییە لە ئاستی گەندەڵی و حەزی کۆمەڵێک لە سەرکردە سیاسییەکان و بازرگانان و سەرکردەی میلیشیاکان بۆ دەستبەسەرداگرتنی سامانی گشتی.
هاوكات ئهو پرسیارهشی وروژاندووه کە ئایا دهستگیركردن و دەستبەسەرداگرتنی سامانە داراییەکانی لەلایەن حکومەتهكهی عەلی زەیدیهوه، دەتوانێت ببێتە هۆی هەڵوەشاندنەوەی «ئیمپراتۆریەتی» گەندەڵی و لاوازکردنی ئەو «دەوڵەتۆکە» حزبییە بچووکانەی کە لە ناو عێراقدا لەلایەن هێزەکانی عێراقییهكانهوه دروستكراون، بە تایبەتی لە کاتێکدا واشنتن پشتگیری هەنگاوەکانی زەیدی و دهسهڵاتی دادوەری عێراق دەکات.
لە کاتێکدا گەنجینەی دەوڵەت بەهۆی وەستانی بەشێکی گەورە لە هەناردەکردنی نەوت لە ئەنجامی جەنگی ئێران بە نزیکەیی بەتاڵ بووە، ئەم دوو بابەتە، واتە میلیشیاکان و گەندەڵی، بە یەکەوە پەیوەستن و لە سایەی جەنگدا هەڕەشە بۆ سەر خودی دەوڵەت دروست دەکەن.
گاردیان دەڵێت زەیدی، وەک سەرۆک وەزیرانی پێشووی خۆی و ئەوەی پێش ئەویش، بەڵێنی ئاشکراکردنی تۆڕە گەورەکانی گەندەڵی داوە، بەڵام هەردوو سهرۆك وهزیرانهكانی پێشتر لە کۆتایی کارەکەیاندا خۆیان بە تۆمەتەکانی گەندەڵیەوە دەستیان پێوە بوو، لە کاتێکدا خزمەتگوزارییە گشتییەکان لە وڵاتدا هەروا لە دۆخی خراپدا ماونەتەوە.
سەرچاوەیەکی ئاگادار لە کارەکانی حکومەتی عێراق بە گاردیانی وتووە، "ئەمە تەنها شتێک نییە کە هەر سەرۆک وەزیرانێک بتوانێت بیکات؛ بهڵكو ئەمە زهمینلەرزەیەکی ڕاستەقینەیە لە ناو بازنە سیاسییەکاندا".
ڕۆژنامەکە باس لە سیستەمی هاوپشكی و دابەشکردنی دەسەڵات دەکات کە له دوای ساڵی 2003 وه له عێراق جێگیر بووە. بهجۆرێك حیزبەکان دەوڵەتۆکەیان لە ناو دەوڵەتدا دروست کردووە؛ لەوانەیە 7 یان 8 دەوڵەتۆکهی بچووکمان هەبێت کە لە هەر گرێبەستێکی حکومیدا لە نێوان 5 تا 10% دەستبەسەر دەکەن.
بەرپرسیارێک بە گاردیانی وتووە، کۆتایی کارەکە نازانیت؛ ئەگەر فشار بۆ سەر ئەو حیزبانە بەردەوام بێت، پێکهاتە چەکدارەکان چی دەکەن؟ ئێران چی دەکات؟
گاردیان لە کۆتایی ڕاپۆرتەکەیدا دەڵێت هیچ گەرەنتییەک نییە کە گەندەڵی بە تەواوی کۆتایی پێ بێت یان حیزبەکان دەست لە دەستبەسەرداگرتنی دەوڵەت هەڵبگرن، بەڵام نیشانەکان ئەوەن کە حکومەت و دادوەری بە ڕاستی دەیانەوێت قۆناغێکی دیاریکراو کۆتایی پێ بهێنن و قۆناغێکی نوێ دەست پێ بکەن؛ قۆناغێک کە عێراق ببێتە «دەوڵەتێکی ئاسایی» وەک هەر دەوڵەتێکی تری جیهان.
