درەو میدیا

ئیدارەدانی سووتاندنی گازی هاوەڵ لە عێراق و هەرێم

ئەم توێژینەوە تیشک دەخاتە سەر کێشەیەکی بنەڕەتی لە کەرتی وزەی عێراق و هەرێمی کوردستان، کە ئەویش بەردەوامی سووتاندنی گازی هاوەڵە (Gas Flaring) لە کێڵگە نەوتییەکاندا. سەرەڕای ئەوەی عێراق یەکێکە لە گەورەترین بەرهەمهێنەرانی نەوتی خاو و یەدەگەکەی 145 billion بەرمیلە  (U.S. Energy Information Administration, 2025)، ساڵانە بڕێکی زۆر لە گازی هاوەڵ دەسووتێنێت. ئەم دیاردەیە بەشێکە لە هەڵکشانی سووتاندنی گاز لە جیهاندا کە لە ساڵی 2024دا گەیشتە نزیكەی 151 ملیار مەتر سێجا (bcm) و بڕی 389 ملیۆن تەن گازی زیانبەخشی  دوانەئۆكسیدی كاربۆن (CO2)ی خستوەتە بەرگە هەواوە  (World Bank, 2024). لە سەر ئاستی ناوخۆ، بەفیڕۆدانی ئەم سەرچاوەیە زیانێکی ئابووری گەورە بە بودجە دەگەیەنێت  (Razzak et al., 2021; PwC, 2021)، ئەمە لەکاتێکدایە كە  58.2%ی کارەبای بەرهەمهێنراوی عێراق پشت بە گازی سروشتی دەبەستێت (EIA,2025)  و ئەم وڵات ساڵانە ملیاران دۆلار لە هاوردەکردنی گازی دەرەکی خەرج دەکات  (Rudaw, 2023; Rudaw, 2026).