وه‌ستا ره‌سوڵ: دۆخی ئه‌منی كه‌ركوك تێكچووه‌

2018-07-12 20:52:36

گفتوگۆی رۆژنامه‌وانی: نیاز عه‌بدوڵڵا 
خۆ رێكخستنه‌وه‌ی داعش له‌ سنووره‌كانی پارێزگای كه‌ركوك وه‌ك مه‌ترسی له‌ لایه‌ن هێزه‌ سیاسییه‌كانی عێراق و هه‌رێمی كوردستان باسی لێوه‌ ده‌كرێت، به‌ تایبه‌ت رۆژانه‌ رێكخراوی تیرۆریستی داعش كرده‌ی تیرۆریستی دژ به‌ هاووڵاتیانی ئه‌و پارێزگایه‌ ئه‌نجام ده‌دات.
بۆیه‌ (دره‌و میدیا) له‌ گفتوگۆیه‌كی رۆژنامه‌وانی له‌گه‌ڵ لیوا ره‌سوڵ عومه‌ر ناسراو به‌ وه‌ستا ره‌سوڵ ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان و فه‌رمانده‌ی میحوه‌ری چواری كه‌ركوك، تاوتوێی مه‌ترسییه‌ ئه‌منییه‌كانی سه‌ر پارێزگای كه‌ركوك و سیناریۆكانی گه‌ڕانه‌وه‌ی هێزی پێشمه‌رگه‌ی كرد بۆ ناوچه‌كه‌، كه‌ ‌له‌ دوای رووداوه‌كانی 16ی ئۆكتۆبه‌ره‌وه‌ كه‌ركوكیان جێهیشتووه‌.
 له‌ ماوه‌ی قسه‌كانی لیوا ره‌سوڵ عومه‌ر جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كرده‌وه‌ كه‌ "داعش له‌ ئاستێكدان‌ ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت چه‌ته‌گه‌رییه‌كانیان ده‌ست پێبكه‌ن، ده‌توانن هه‌ندێك ناوچه‌‌ له‌ ده‌وروبه‌ری داقوق و دووز و خوارووی كه‌ركوك كۆنتڕۆڵ بكه‌ن".

دره‌و میدیا: وه‌ك فه‌رمانده‌یه‌كی سه‌ربازی یه‌كێتی نیشتیمانی پێتان وایه‌ مه‌ترسی ئه‌منی راسته‌قینه‌ له‌سه‌ر پارێزگای كه‌ركوك هه‌یه‌؟
وه‌ستا ره‌سوڵ: دۆخی ئه‌منی كه‌ركوك له‌ ئێستا به‌شێوه‌یه‌ك تێكچووه‌،‌ تێكچوونه‌كه‌شی هه‌مووی په‌یوه‌نداره‌ به‌وه‌ی جارێكی تر رێكخراوی تیرۆریستی داعش مه‌فره‌زه‌كانی خۆی رێكخستۆته‌وه‌ له‌ ناوچه‌كانی حه‌ویجه‌ و باشووری كه‌ركوك و ده‌روبه‌ری داقوق و دووز و جموجۆڵه‌كانیان به‌ ئاشكرا به‌دی ئه‌كرێت. لێره‌ و له‌وێ چه‌ته‌یی ئه‌كه‌ن و خه‌ڵك ئه‌كوژن و خه‌ڵك ئه‌ڕفێنن، ئه‌مه‌ش كاریگه‌ری راسته‌و‌خۆی كردۆته‌ ناو كه‌ركوك له‌ رووی پڕوپاگه‌نده‌ی ژه‌هراوی، ئه‌مه‌ش هه‌یئه‌تێكی لایه‌نه‌ ئیسلامییه‌ سه‌له‌فییه‌كانه‌ كه‌ پێشتر به‌ پڕو پاگه‌نده ‌ ده‌ست پێ ئه‌كه‌ن، لێره‌ و له‌وێش په‌لامار ئه‌ده‌ن بۆ سه‌لماندنی قسه‌كانیان. ئێستا دۆخه‌كه‌ به‌جۆرێك شڵه‌ژانی پێوه‌ دیاره، ئه‌و هێزانه‌ی كه‌ له‌ كه‌ركوك-یشن له‌و ئاسته‌ نین بتوانن وه‌ڵامی پڕوپاگه‌نده‌كان و ئه‌و چه‌ته‌گه‌رییه‌ به‌ باشی بدنه‌وه‌ كه‌ داعش ده‌یكات، بۆیه‌ خه‌ڵك له‌وێ له‌ دڵه‌ راوكێیه‌.

دره‌و میدیا: كه‌واته‌ شانه‌ نوستووه‌كانی داعش له‌ چ ئاستێك چالاكن تا به‌و رادده‌یه‌ مه‌ترسی بن؟
وه‌ستا ره‌سوڵ: شانه‌ نوستووه‌كانی داعش له‌ ناوچه‌ی كه‌ركوك‌ هه‌ن و ئێستا به‌شێوه‌یه‌كی فراونتر خۆیان رێكخستۆته‌وه‌. داعش له‌ ئاستیكدان‌ ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت چه‌ته‌گه‌رییه‌كانیان ده‌ست پێبكه‌ن ده‌توانن هه‌ندێك ناوچه‌‌ له‌ ده‌وروبه‌ری داقوق و دووز و خوارووی كه‌ركوك و هه‌ندێك له‌ گه‌ڕه‌كه‌كانیش كۆنتڕۆڵ بكه‌ن.

وه‌ستا ره‌سوڵ: ئه‌مریكییه‌كان له‌ نێوان ئێمه‌ و عێراق‌، كار بۆ دروست كردنی ژوورێكی عه‌مه‌لیات له‌ كه‌ركوك ئه‌كه‌ن
 


دره‌و میدیا: ئێوه‌ چاوه‌ڕوانی و زانیاری ئه‌وه‌تان هه‌یه‌ داعش پلانی هێرش كردنه‌ سه‌ر پارێزگای كه‌ركوك و هه‌ندێك له‌ گونده‌كانی هه‌بێت؟
وه‌ستا ره‌سوڵ: ئێمه‌ پێشبینی ئه‌وه‌ ئه‌كه‌ین داعش له‌ هه‌ر كات و ساتێكدا بێت هێرش و په‌لامار بدات، چونكه‌ به‌پێی ئه‌و زانیاریانه‌ی له‌ لای ئێمه‌ هه‌یه‌ ئێستا له‌ شاری دووز و ده‌وری شاره‌كه‌ هه‌مووی بۆته‌ مه‌فره‌زه‌كانی داعش واتا هه‌ر چوار ده‌وری شاره‌كه‌، هیچ مه‌جالی تیا نییه‌ ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت كارێك بكه‌ن ئه‌توانن بیكه‌ن. له‌ داقوق له‌ لای رۆژئاوای داعش جوڵه‌ی هه‌یه‌ و له‌ قۆڵی رۆژهه‌ڵات و باشوور و رۆژئاوای رۆژهه‌ڵات جموجۆڵیان هه‌یه‌ له‌ ناوچه‌ی خوار نه‌جووله‌وه‌ تا ئه‌گاته‌ داقوق، بۆیه‌ مه‌ترسییه‌كان‌ له‌وێ زۆره‌ و له‌ باشووری كه‌ركوكه‌وه‌ تا ئه‌گاته‌ دووبز بۆ دامێنی كه‌ركوك دێت.

دره‌و میدیا: ئه‌م چالاكبوونه‌ی هێزه‌كانی داعش په‌یوه‌ندییان به‌ له‌باری چ جۆره‌ زه‌مینه‌یه‌كی ئه‌منی هه‌یه‌؟
وه‌ستا ره‌سوڵ: ئه‌و زه‌مینه‌یه‌ی‌ كه‌ ئێستا له‌باره‌ بۆ ئه‌م بابه‌ته‌ تا داعش بگه‌ڕێته‌وه‌ ئه‌وه‌یه‌، داعش زۆر كه‌م حیساب بۆ ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی عێراق ئه‌كات، ئه‌زانن سوپای عێراق سه‌رده‌مێك وه‌كو به‌فر له‌ پێش داعش توایه‌وه‌. ئه‌و سه‌رده‌مه‌ داعش چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی زیاتر له‌ شه‌ش فه‌یله‌قی عێراقی ده‌ست كه‌وتبوو به‌ڵام كاتێك كه‌ پێشمه‌رگه‌ پێی وت ستۆپ ستۆپی كرد. به‌ڵام له‌ ئاست سوپای عێراق چاویان دانه‌ئه‌خست و كه‌ ئه‌چوون‌ په‌لاماری هه‌ر جێیه‌كیان ئه‌دا سه‌ركه‌وتنیان به‌ ده‌ست ئه‌هێنا و چه‌ندین پارێزگایان له‌ عێراق داگیركرد، بۆیه‌ ئێستا ئه‌م زه‌مینه‌یه‌ له‌باره‌ كه‌ هێزی عێراقی به‌ ته‌نها له‌ ناوچه‌كه‌یه و‌ ئه‌وانیش ئه‌مه‌یان به‌ ده‌رفه‌ت قۆستۆته‌وه‌ و جارێكی تر ئه‌یانه‌وێ وه‌ك ساڵی 2014 به‌ پاروو پاروو ده‌ست پێبكه‌ن.

دره‌و میدیا: هێزی پێشمه‌رگه‌ بۆ ئه‌م بارودۆخه‌ی كه‌ركوك چی پێ ده‌كرێت؟
وه‌ستا ره‌سوڵ: هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان له‌ ئێستا له‌وپه‌ڕی ئاماده‌باشییه‌ له‌ سنووره‌كانی كه‌ركوك و ئه‌توانم بڵێم پێشمه‌رگه‌كانمان 10 كیلۆمه‌تر له‌ سه‌نته‌ری شاری كه‌ركوك دوورن، بۆیه‌ بۆ هه‌ر ئه‌گه‌رێك پێشمه‌رگه‌ خۆی ئاماده‌ كردووه‌ و كۆبوونه‌وه‌ی خۆمان كردووه‌ له‌ فه‌رمانده‌یی و له‌گه‌ڵ هه‌موو لیواكان به‌رنامه‌ و نه‌خشه‌ی خۆمان هه‌یه‌ بۆ هه‌ر ئه‌گه‌ر و رووداوێكی نه‌خوازراو، ناڵێم هه‌مووی به‌ڵام پاراستنی كه‌ركوكمان له‌ ئه‌ستۆ ئه‌بێت، به‌ڵام گرنگه‌ بیری لێبكه‌ینه‌وه‌ چۆن ناوچه‌ كوردییه‌كان ئه‌یپارێزین و نه‌خشه‌مان هه‌یه‌ بۆ پاراستنی هه‌موو كه‌ركوك. بۆیه‌ ئێمه‌ هه‌موو لایه‌ك دڵنیا ئه‌كه‌ینه‌وه‌، راسته‌ داعش مه‌فره‌زه‌كانی زیادی كردووه‌ به‌ڵام ئه‌و هێزه‌ گه‌وره‌یه‌ش نییه‌ بتوانێ له‌ چاوداخستنێك وه‌كو ئه‌وه‌ی له‌ موسڵ كردیان بیكه‌ن، ره‌نگه‌ به‌ پاروو پاروو بێنه‌ پێشه‌وه‌ و ئێمه‌ش له‌و حاڵه‌ته‌ نه‌خشه‌ی خۆمان هه‌یه‌.

دره‌و میدیا: له‌و پلانه‌ی كه‌ باست كرد حكومه‌تی عێراق چه‌نده‌ هه‌ماهه‌نگه‌ له‌گه‌ڵتان؟
وه‌ستا ره‌سوڵ:
دوو رێگا هه‌یه‌ بۆ ئه‌م بابه‌ته‌، هه‌ردوو رێگاكه‌ كراوه‌ن، یه‌كێكیان ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌ڵی "كه‌ دۆ هات قه‌واڵه‌ به‌تاڵه" گوێ به‌ هیچ ناده‌ین، به‌ڵام كه‌ رووداوه‌كه‌ روویدا. رێگایه‌كی تریش كه‌ ئێستا كاری له‌سه‌ر كراوه‌، ئه‌مریكییه‌كان له‌ نێوان ئێمه‌ و عێراق‌ كاری زۆریان كردووه و‌ زیاتر له‌ چوار مانگه‌ كار بۆ دروست كردنی ژوورێكی عه‌مه‌لیات له‌ كه‌ركوك ئه‌كه‌ن و، ئه‌وه‌ی تائێستا زانیومانه‌ گه‌وره ده‌سه‌ڵاتدارانی عێراق له‌سه‌ر ئه‌م ژووره‌ به‌ جۆرێك رای بوون به‌ڵام دیاره‌ هه‌ندێك هۆكار هه‌یه‌ بۆ رێگری له‌به‌رده‌م ئه‌م كاره‌.
دیاره‌ له‌ هۆكاره‌كان یه‌كێكیان كۆتایی هاتووه،‌ به‌ڵام دوانیان ماون. یه‌كێك له‌ مه‌سه‌له‌كانی رێگری له‌ گه‌ڕانه‌وه‌ی هێزی پێشمه‌رگه‌ به‌شێوه‌ی ته‌نسیق له‌گه‌ڵ عێراق هه‌ڵبژاردنه‌كان بوو، ئه‌و بابه‌ته‌ كاریگه‌ری ئه‌بوو له‌ كاتی هه‌ڵبژاردنه‌كان به‌سه‌ر شه‌قامی عێراق و ئه‌م بابه‌ته‌ ئێستا كۆتایی پێهات. هۆكارێكی تر هه‌یه،‌ هێشتا حكومه‌تی نوێی عێراق دروست نه‌بۆته‌وه‌ ئه‌مه‌ش كێشه‌مه‌كێشمێكی دروست كردووه‌ له‌ ناو كوتله‌ سیاسییه‌كانی ئه‌وێ، به‌‌وه‌ی ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ بكه‌ن ئایا زه‌ره‌یانه‌ یان قازانجیانه‌. هۆكارێكی تر كه‌ به‌ڕای من له‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ مه‌ترسیدارتره‌ عه‌ره‌به‌ شۆڤینییه‌كان و توركمانه‌ شۆڤینییه‌كانن.
لێره‌وه‌ ئه‌مه‌وێ‌ بڵێم ئه‌نجوومه‌نی عه‌ره‌بی بۆ له‌مه‌ تێناگات و هه‌ر دژی پێشمه‌رگه‌ ئه‌وه‌ستنه‌وه؟ پێشمه‌رگه‌ گه‌وره‌ترین چاكه‌ی به‌سه‌ر عه‌ره‌بی سوننه‌ و عه‌ره‌بی ناوچه‌ی حه‌ویجه‌‌ هه‌یه‌ و نه‌‌یانهێشتووه‌ منداڵێكیان لوتی به‌خوێن بێت، له‌ هه‌ر چوار میحوه‌ره‌كه‌ له‌ دووزه‌وه‌ هه‌تا ئه‌چێته‌ دووبز به‌ ده‌یان هه‌زار عه‌ره‌بی ئاواره‌ هاتوون و به‌ڕێزه‌وه‌ به‌ڕی خراون و له‌ كه‌مپه‌كان به‌سه‌لامه‌تی داندراون.‌ تائێستاش داعش ئه‌وه‌نده‌ی له‌ عه‌ره‌بی سوننه‌ ئه‌كوژێ و له‌ داروده‌سته‌كانی خۆیان ئه‌كوژن له‌و ناوچانه‌ هێشتا ئه‌وه‌نده‌ زه‌ره‌یان بۆ شیعه‌ و كورد نه‌بووه‌، كه‌چی ئه‌نجوومه‌نی عه‌ره‌بی به‌ پێچه‌وانه‌‌ی شه‌قامی سوننه‌ كه‌وتوونه‌ته‌ جموجۆڵ، به‌ڕای من ئه‌مه‌ یه‌كێكه‌ له‌و هه‌ڵانه‌ی ئه‌نجوومه‌نی عه‌ره‌بی له‌ كه‌ركوك كه‌ راكان مه‌جید سه‌رپه‌رشتی ئه‌كات، پێ ئه‌چێت كه‌وتبێتنه‌ هه‌ڵه‌یه‌كی گه‌وره‌وه‌ و خه‌ڵكیش لێیان رائه‌په‌ڕێت له‌ داهاتوو.

وه‌ستا ره‌سوڵ: پێشبینی ئه‌كه‌ین داعش له‌ هه‌ر كات و ساتێكدا بێت هێرش و په‌لامار بدات
 


دره‌و میدیا: مه‌به‌ستت له‌ خه‌ڵكی راپه‌ڕیو كێیه‌؟
وه‌ستا ره‌سوڵ:
خه‌ڵكی كه‌ركوك و كورد و سوننه‌ی عه‌ره‌ب لێیان رائه‌په‌ڕن و گه‌یشتوونه‌ته‌ ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌، به‌ ده‌یان جار په‌یوه‌ندی به‌ ئێمه‌وه‌ ئه‌كه‌ن و ته‌له‌فۆن ئه‌كه‌ن و گه‌یشتوونه‌ته‌ ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ی كه‌ زه‌ره‌رمه‌ندی یه‌كه‌م عه‌ره‌بی سوننه‌یه‌ له‌ مه‌سه‌له‌ی هاتنی داعش و لێدان و ئه‌م چه‌ته‌گه‌رییه‌ی ئێستا، بۆیه‌ ئه‌وان هه‌میشه‌ عه‌ره‌به‌ شه‌ریفه‌كان په‌یوه‌ندی به‌ ئیمه‌وه‌ ئه‌كه‌ن به‌تایبه‌ت سه‌رۆك عه‌شیره‌ته‌كان كه‌ قسه‌ی تریان هه‌یه‌و  قسه‌ی پێچه‌وانه‌ی ئه‌نجوومه‌نی عه‌ره‌بی ئه‌كه‌ن، بۆیه‌ له‌ ئان و ساته‌ ئه‌وان به‌گژ ئه‌وانه‌ی خۆیان بچنه‌وه‌.
مه‌سه‌له‌ی توركمانیش به‌تایبه‌تی ئه‌رشه‌د ساڵحی و چه‌ند كه‌سێك بوونه‌ته‌ ده‌م سپی توركمان،‌ ئه‌وانیش ئه‌یانه‌وێت توركمان به‌ره‌و ئاژاوه‌یه‌كی قوڵتر به‌رن. له‌به‌رئه‌وه‌ شه‌قامی توركمانیش وا ناڵێت، چونكه‌ هێزی پێشمه‌رگه‌ له‌ ماوه‌ی ده‌سه‌ڵاتی خۆی له‌و چوارساڵه‌ جگه‌ له‌وه‌ی له‌ داعش ئه‌وانی پاراستووه‌ یه‌ك پێشمه‌رگه‌ی ئێمه‌ له‌ناو شار حوكمڕان نه‌بووه‌ و یه‌ك پێشمه‌رگه‌ی ئێمه‌ زه‌ره‌ری بۆ توركمان و عه‌ره‌ب نه‌بووه‌، بۆیه‌ ئه‌مه‌ بێ ویژدانییه‌كی گه‌وره‌یه‌ ئه‌رشه‌د ساڵحی لێره‌ و له‌وێ قسه‌ ئه‌كات، به‌ڵام دیاره‌ ئه‌و فێر ئه‌كرێت.
 

وه‌ستا ره‌سوڵ: شاری دووز و ده‌وری شاره‌كه‌ هه‌مووی بۆته‌ مه‌فره‌زه‌كانی داعش، هیچ مه‌جالی تیا نییه‌ ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت كارێك بكه‌ن ئه‌توانن بیكه‌ن


دره‌و میدیا: ئێوه‌ و پارتی له‌ 16ی ئۆكتۆبه‌ره‌وه‌ له‌ قۆناغی جیاواز یه‌كتر تۆمه‌تبار ده‌كه‌ن به‌ خیانه‌ت، ئایا ئێوه‌ چۆن ده‌توانن به‌ هێزی پێشمه‌رگه‌ و زه‌مینه‌سازییه‌كی هاوبه‌ش بگه‌ڕێنه‌وه ‌بۆ كه‌ركوك؟
وه‌ستا ره‌سوڵ: ئه‌توانم بڵێم ئه‌م قۆناغه‌ كۆتایی پێهات، خۆتان ئه‌زانن ناوچه‌ی كه‌ركوك له‌سه‌ر یه‌كێتی حیسابه‌ و هێزی زۆره‌ له‌وێ ئه‌وه‌ش مه‌علومه‌ جه‌ماوه‌ره‌كه‌ی چۆنه،‌ پارتی دیموكراتی كوردستان له‌ ئێستا ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌یان لا دروست بووه‌ كه‌ هه‌ردوو لامان ئه‌بێ ئه‌و مه‌سه‌لانه‌ بپارێزین و ئه‌وانیش له‌ هه‌ندێ مه‌سه‌له‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی هێزی پێشمه‌رگه‌ رێكن له‌گه‌ڵ یه‌كێتی و هیچ گرفتێك نییه‌.

دره‌و میدیا: كه‌واته‌ له‌ ماوه‌یه‌كی نزیك هێزی پێشمه‌رگه‌ له‌ كه‌ركوك ده‌بیندرێت؟
وه‌ستا ره‌سوڵ: له‌ هه‌ردوو حاڵه‌ت هێزی پێشمه‌رگه‌ له‌ كه‌ركوك ئه‌بیندرێت، حاڵه‌تێكیان كتوپڕه‌ و رووبدات پێشمه‌رگه‌ خۆی بۆ ئه‌وه‌ ئاماده‌ كردووه‌. حاڵه‌تێكیشیان دانانی ژوووی عه‌مه‌لیاته‌ به‌ هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ عێراق. كه‌ خۆم ئه‌وه‌ی دووه‌مم پێباشتره،‌ چونكه‌ كه‌ركوك شارێكه‌ تا ئێستا ساغ نه‌بۆته‌وه‌ به‌پێی مادده‌ی 140 بۆیه‌ ئه‌بێ ئیداره‌كه‌ هاوبه‌ش بێ و ئه‌مه‌یان ئه‌گه‌رێكی باشتره‌ و ئه‌گه‌ر عێراق هه‌نگاوه‌كانی خێرا بكات و گوێ به‌و ته‌گه‌رانه‌ نه‌دات كه‌ دێته‌ رێیان،‌ به‌ڵێ ئێمه‌ هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان له‌ نزیكه‌وه‌ ئه‌توانین ناوچه‌كانی خۆمان بپارێزین.
 

بابه‌تی په‌یوه‌ندیدار

میسییەكەی ئەفغانستان ئاوارەبوو

رۆناڵدۆ بەشداری هەڵمەتی توندوتیژی دژی ژنان دەكات و خۆشی تۆمەتبارە

میشیل ئۆباما نهێنی سەرنجڕاكێش ئاشكرادەكات

لیژنەیەكی ئەنجومەنی نوێنەران لێكۆڵینەوە لە پەیوەندییەكانی ترەمپ و سعودیە دەكات

ماڵەكەیان پاككردەوە و نزیكەی دوو ملیۆن دۆلاریان دەستكەوت

مافی به‌رهه‌مه‌كان پارێزراوه‌ بۆ دره‌و
Developed by Smarthand