ڕاپۆرت
دۆسیەیی نەوت
کۆمپانیاکانی “دانە غاز” و “نەوتی هیلال” لە ڕاگەیەندراوێکدا وەڵامی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەدەنەوە سەبارەت بە ڕەوانەکردنی غاز بۆ وەزارەتی کارەبای عێراق لە کەرکووک و ڕایانگەیاند: حکومەتی هەرێمی کوردستان ئاگاداری ڕێککەوتنی فرۆشتنی غازە بە وەزارەتی کارەبای عێراق
بڵاوکراوەتەوە لە : 7 ئاب 2026
قەبارەی دەقەکان
قەبارەی دەقەکان
درەو:
کۆمپانیاکانی (دانە غاز) و (نەوتی هیلال) لە ڕاگەیەندراوێکدا وەڵامی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەدەنەوە سەبارەت بە ڕەوانەکردنی غاز بۆ وەزارەتی کارەبای عێراق لە کەرکووک و ڕایانگەیاند: حکومەتی هەرێمی کوردستان ئاگاداری ڕێککەوتنی فرۆشتنی غازە بە وەزارەتی کارەبای عێراق.
حكومەتی هەرێمی كوردستان لە بەیاننامەیەكدا دەڵێن نە رەزامەندیمان دەربڕیوەو نە رێگەمانداوە بە پێدانی غازی كۆرمۆر بە وەزارەتی كارەبای عێراق.
بەپێی ڕاگەیەندراوەکەی پێڕڵ پێترۆلیۆم، حکومەتی هەرێم و وەزارەتی سامانە سروشتییەکان لە مانگی کانوونی دووەمی ئەمساڵەوە زانیاری تەواویان لەسەر ڕێککەوتنی فرۆشتنی غاز بە بەغدا هەبووە و کۆپییەکی گرێبەستەکەیان پێدراوە، ئەمەش دوای ساڵانێک لە گفتوگۆ و ئامادەکاری پێشوەختە بووە.
گرێبەستەکە بەپێی مافی تایبەتی بەبازاڕکردنی پێڕڵ پێترۆلیۆم ئەنجامدراوە کە پێشتر لە ڕێکاری یاسایی نێودەوڵەتیدا پەسەند کراوە و پێویستی بە هیچ ڕەزامەندییەکی زیادەی حکومەتی هەرێم نەبووە.
سەرەڕای ئەوەی حکومەتی هەرێم زیاتر لە سێ ساڵە لە پێدانی شایستە داراییەکانی کۆمپانیاکە دواکەوتووە، بەڵام پێڕڵ پێترۆلیۆم بەردەوام بووە لە جێبەجێکردنی تەواوی پابەندبوونی خۆی بەرامبەر هەرێم.
ڕەوانەکردنی 100 ملیۆن پێ سێجای ڕۆژانە بۆ کەرکووک لە توانای زیادەی پڕۆژەی ( کۆرمۆر 250)ەوە دابین دەکرێت، ئەمەش بێجگە لە دابینکردنی 655 ملیۆن پێ سێجای ڕۆژانە بۆ وێستگەکانی کارەبای هەرێمی کوردستان کە تەواوی پێداویستییە ڕاستەقینەکانی ناوخۆ پڕ دەکاتەوە.
لە کۆتاییدا کۆمپانیاکە ئاماژەی بەوە کردووە کە لە ساڵی 2007ەوە زیاتر لە 4 ملیار دۆلاری لە هەرێمی کوردستان وەبەرهێناوە و سەرەڕای ئاڵنگارییەکان، پابەند دەبێت بە ئۆپەراسیۆن و وەبەرهێنانەکانی بۆ خزمەتی خەڵکی هەرێم و تەواوی عێراق.
ئەوە لە کاتێکدایە دوێنێ پێنجشەممە 6-8-2026، حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕاگەیەندراوێکی فەرمی لەبارەی دەستپێکردنی دابینکردنی غازی سروشتی لە کێڵگەی کۆرمۆرەوە بۆ وەزارەتی کارەبای عێراق بڵاوکردەوە و بڕیاری تاکلایەنەی هەردوو کۆمپانیای “دانا غاز” و “کرێسنت پترۆلیۆم” بە پێشێلکاریی روونی یاسایی و گرێبەستەکان وەسف دەکات.
راگەیەندراوی حكومەتی هەرێمی كوردستان:
لە 4ی ئابی 2026، حکومەتی هەرێمی کوردستان لەلایەن هەردوو کۆمپانیای کرێسنت پترۆلیۆم و دانا غاز، کە کارپێکەری هاوبەشی کێڵگەی کۆرمۆرن، ئاگادارکرایەوە کە دەستیان کردووە بە دابینکردنی غازی سروشتی لە هەرێمی کوردستانەوە بۆ وەزارەتی کارەبای عێراق بە مەبەستی بەرهەمهێنانی کارەبا. حکومەتی هەرێم ئەم ئاگادارکردنەوەیەی تەنها لە کاتی ڕاگەیاندنی فەرمی کۆمپانیاکاندا پێگەیشت.
وەک قەوارەیەکی دەستووری و دانەبڕاو لە کۆماری فیدراڵیی عێراق، حکومەتی هەرێمی کوردستان هەمیشە پابەند بووە بە بەهێزکردنی ئاسایشی وزە لە هەرێمی کوردستان و عێراق. ئەم ئامانجەی لە ڕێگەی وەبەرهێنانی گەورە لە ژێرخانی وزە و خستنەگەڕی ئەو ژێرخانە بۆ خزمەتکردنی بەرژەوەندییەکانی هەموو عێراقییەکانی کردووە. حکومەتی هەرێم هەرگیز دژی دابینکردنی غاز یان کارەبا بۆ هیچ بەشێکی عێراق نەبووە ، بەو مەرجەی ئەو جۆرە ڕێکخستنانە بە پابەندبوونی تەواو بە چوارچێوەی گرێبەستە کارپێکراوەکان و بە ڕەزامەندیی حکومەتی هەرێم وەک لایەنی گرێبەستکار ئەنجام بدرێن.
حکومەتی هەرێم و حکومەتی فیدراڵی پێشکەوتنی بەرچاویان لە بەهێزکردنی هاوکارییەکان لە کەرتی وزەدا بەدەستهێناوە. لە پاشخانی ئەم کەشە ئەرێنییەدا، بڕیاری تاکلایەنانەی کۆمپانیاکان بۆ دەستپێکردنی دابینکردنی غاز بەبێ ڕەزامەندی حکومەتی هەرێم و لە دەرەوەی ئەو چوارچێوە گرێبەستییەی کە پرۆژەی کۆرمۆر بەڕێوەدەبات، بە پێشێلکردنی گرێبەستەکە هەژمار دەکرێت، هەروەها دەستوەردانێکی بێپاساوە بۆ ئەو رێکارە دامەزراوەییانەی کە پەیوەندی نێوان حکومەتی هەرێم و حکومەتی فیدراڵی ڕێکدەخەن.
کرداری کۆمپانیاکان بە تایبەت، بووە مایەی نیگەرانی چونکە حکومەتی هەرێمی کوردستان چەندین جار داوای گازی سروشتی زیاتری بۆ دامەزاروەکانی وزەی هەرێم، کە پێویستییان بە بڕی زیاتری گازی سروشتی هەیە، کردووە. ئەم داوایە لە پێناو دابین کردنی وزەی کارەبا بۆ هەرێمی کوردستان و بەشەکانی دیکەی عێراق بووە. بەلام بە داخەوە لە جیاتی هاوکاری و هەماهەنگی لە گەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ پەرەپێدان و گەیشتن بە ئەم ئامانجە، کۆمپانیاکانی کرێسنت و دانا گاز بڕیاری تاک لایەنەیان دا کە خزمەت بە ئەم مەبەستە ناکات.
حکومەتی هەرێم، ڕاگەیەندراوە فەرمییەکەی کۆمپانیاکان ڕەتدەکاتەوە کە تیایدا سوپاسی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکەن بۆ پاڵپشتیکردنی رێکارەکانی دابینکردنی غاز. حکومەتی هەرێم نە ڕەزامەندی دەربڕیوە و نە ڕێگەی بەم هەنگاوە داوە، و هەر ئاماژەیەک بەوەی کە پشتیوانی یان پاڵپشتی لە بڕیارە تاکلایەنانەکەی کارپێکەرەکان کردبێت، ناڕاست و چەواشەکارانەیە.
حکومەتی هەرێم ئێستا هەڵسەنگاندنی لێکەوتە یاسایی، گرێبەستی و کارپێکردنەکانی کردارەکانی کۆمپانیاکان دەکات و سەرجەم ڕێوشوێنە گونجاوەکان دەگرێتەبەر بۆ پاراستنی مافەکانی بەپێی گرێبەست، هەروەها پاراستنی ئەو چوارچێوە گرێبەستییەی کە پرۆژەی کۆرمۆر بەڕێوەدەبات و پارێزگاریکردن لە بەرژەوەندییەکانی خەڵکی هەرێمی کوردستان و عێراق لە سێکتەری وزە.
حکومەتی هەرێم بەردەوام دەبێت لە کارکردن لەگەڵ حکومەتی فیدراڵیی عێراق بۆ زیادکردنی بەرهەمهێنانی غاز و کارەبا لە ڕێگەی ئەو رێکارانەی کە لەسەری ڕێککەوتوون، و لە ڕووی گرێبەستییەوە گونجاون و لە بەرژەوەندی خەڵکدان.
06 ئاب 2026
....................
