سندوقی نیشتمانی بۆ دیموکراسی پاڵپشتی دارایی درەو دەکات

null

ئیدارە سەربەخۆکان و ئیشکالیەتی پێگەی قانونیان

بڵاوکراوەتەوە لە : 10 تەمموز 2020

قەبارەی دەقەکان

قەبارەی دەقەکان

عەبدولقادر ساڵح 

 لە هەرێمی کوردستان، دوو ئیداری سەربەخۆ هەیە ک ئەوانیش بریتین لە ئیدارەی گەرمیان وئیدارەی راپەڕین، لەرووی کارگێڕییەوە پەیوەندییان بە پارێزگاکانەوە نیە و سەربەخۆن، بەڵام پێگەی یاسایی و پلەی کارگێڕییان روون نیە، کە ئایا لەسەر ئاستی پارێزگاکانن یان نا؟،  ئیشکالیەتی قانونی لەمەش گرنگتر نەبوونی پاڵپشتی یاسایی هەبوونی ئەم دوو ئیدارەیە.  کە لە خوارەوە روونی دەکەینەوە :
 یەکەم: بە گەرانەوە بۆیاسای ژمارە(3)ی ساڵی 2009ی یاسای ئەنجومەنی پارێزگاکان لە هەرێمی کوردستان – عێراق و هەروەها یاسای ژمارە (6)ی ساڵی 2009ی یاسای وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی کوردستان و یاسای ژمارە(4)ی ساڵی 2009ی یاسای هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان و قەزا و ناحیەکان لە هەرێمی کوردستان ، بە هیچ شێوەیەک ناوی ئیدارەی سەربەخۆ نەهاتووە لەرووی پێکهاتە و پێگە و ئاستی کارگێڕییەوە . ئەمەش ئەوەمان بۆ دوپات دەکاتەوە کە ئەم ئیدارە سەربەخۆیانە لەرووی یاسایی دانیان پێدا نەنراوە ، لە کاتێکدا ئیدارەی گەرمیان پێش دەرچوونی یاسای ژمارە (3)ی ساڵی 2009 هەبووە، بێ ئەوەی لە یاسای ئەنجومەنی پارێزگاکاندا چارەسەری یاسایی پێگەکەی یکرێت.
دووەم: لەبەرەنجامی خاڵی یەکەمی لای سەرەوە ، رووبەرووی گرفتی یاسایی دیکە دەبینەوە لە دیاریکردنی پلەی وەزیفەی سەرۆکی ئیدارە سەربەخۆکان و ئەو دەسەڵاتە یاسایی و کارگێڕییانەی کە پیادەی دەکەن و بڕیاری کارگێڕیی دەردەکەن، چونکە لەبەر ئەوەی پێگەی یاسایی تەشکیلە ئیدارییەکە روون نیە و پالپشتی یاسایی نیە، ئەوا لەم کاتەدا پێگەی سەرۆک یان بەرێوەبەری ئیدارە سەربەخۆکەش دەخاتە ژێر پرسیارەوە لە تەواوی رووەکانی ماف و ئیمتیاز و دەسەڵات و پابەندییەکانەوە .
سێهەم: جێگەی سەرنجە لە ماوەی زیاتر لە 11 ساڵی رابردوودا ، پەرلەمانی کوردستان وەک لایەنی تەشریعی تایبەتمەند و ئەنجومەنی وەزیران وەک دەسەلاتی جێبەجێکردن، لەسەر ئەم بابەتە رانەوەستاون و چارەسەری یاساییان نەکردووە، چۆن دەکرێت دوو یەکەی ئیداری وەک پەیکەربەندی کارگێڕی لە هەرێم هەبن کە لە نێو پەیکەربەندی دەسەلاتی جێبەجێکردن بوونێکی قانونیان نەبێت؟ تا ئاست و پێگە و دەسەلاتیان روون بێت و لەسەر ئەو بنەمایەش رەفتارە یاساییەکانیان ئەنجام بدەن.
 لەسەر بنەمای ئەوەی لای سەرەوە ، دەتوانین بڵێین کە ئیدارە سەربەخۆکان لەرووی یاساییەوە ریشە و سەنەدی یاساییان نیە، کە ئەمەش کۆڵەکەی سەرەکی هەموو رەفتارێکی قانونیە لەرووی یاسایەوەو گەر ئەمەش نەبوو ئەوا کۆی کارە یاساییەکانی ئەو دامەزراوە وەک ناولێنانەکەی کە ئیدارەیەکی سەربەخۆیە دەکەوێتە ژێر پرسیارەوە ، بۆیە بەبروای ئێمە کاری سەرەکی ئەنجومەنی پارێزگاکان و پەرلەمان ساغ کردنەوەی یاسایی ئەم ئیدارە سەربەخۆیانەیە بۆ ئەوەی وەک پێکهاتەیەکی یاسایی لە هەناوی پەیکەربەندی دەسەلاتی جێبەجێکردندا جێگەی خۆیان بکەنەوە و مەرکەزی یاسایی و دەسەلات و پابەندییان روون بێتەوە .

null

داهاتی گشتی (نەوتی و نانەوتی) عێراق لە (8) مانگی یەکەمی 2026

null

خۆداپۆشین بە قەیران

ئەمانەش ببینە

زیاتر ببینە
null

داگیرکردنی شوێن، لەناوبردنی یادەوەریی شار

null

دیدێك سه‌باره‌ت به‌ قه‌یرانی سیاسی ئێستای هه‌رێم

null

کاتێک حیزب لە نیشتمان گەورەتر دەبێت و حیزب دەبێتە سنووری نیشتمان

null

تەمبەڵی عەقڵی و کۆمەڵگای جنێو!