د. دیاری شێخ جلال، ڕاوێژکاریی دارایی و بانکی
بۆچی کارتی پارەدانی ئەلیکترۆنی ژمارەیەکی زۆر لە بانکە عێراقییەکان لە دەرەوەی عێراق کە لە ١ ی ٦ دەست پێدەکات ڕادەگیرێت؟
ئەگەر بۆ گەشتکردن یان بازاڕکردنی ئۆنلاین لە ماڵپەڕە بیانییەکانەوە پشت بە کارتی بانکی خۆت دەبەستیت، پێویستە ئاگاداربیت کە:
لە یەکی حوزەیرانەوە زۆربەی کارتەکان لە دەرەوەی عێراق کارەکانیان ڕادەگرن ئەمەش واتە:
ناتوانیت لە ماڵپەڕە بیانییەکانەوە بازاڕ بکەیت
لە دەرەوەی عێراق ناتوانیت پارە لە ATM وەربگریت
ناتوانیت کارتەکەت لە خاڵەکانی فرۆشتن لە دەرەوەی وڵات بەکاربهێنیت.
لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٢ەوە کارت بووەتە ئامرازێک بۆ گواستنەوەی پارە بۆ دەرەوەی وڵات بە ڕێژەیەکی نزیک لە نرخی فەرمی ئاڵوگۆڕی دۆلار، ئەمەش فشارێکی بەرچاوی لەسەر یەدەگی دراوی بیانی دروست کردووە.
خەمڵاندنەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە خەرجی دەرەکی بە بەکارهێنانی کارت ساڵانە گەیشتووەتە ١٠-١٢ ملیار دۆلار!
بانکی ناوەندی بڕیاری گۆڕینی میکانیزمە کۆنەکەی داوە. لە ئێستادا بانکەکان دەبێت باڵانسی کارتی دۆلاری ئەمریکی ڕاستەوخۆ بۆ ڤیزە و ماستەرکارد تەنها لە ڕێگەی بانکە پەیوەندیدارەکانی ئەمریکاوە پڕبکەنەوە.
- کێشەکە؟
زۆربەی بانکە عێراقییەکان حسابیان لەگەڵ ئەو بانکانەدا نییە، هەربۆیە ناتوانن باڵانسی کارتەکانیان پڕبکەنەوە. بۆیە خزمەتگوزارییەکانیان لە دەرەوەی عێراق ڕادەگیرێت.
- ئەم دۆخە تاکەی بەردەوام دەبێت؟
تا میکانیزمی تر بۆ پرۆسەی پڕکردنەوەی کارتەکان نەدۆزرێتەوە، هیچ چارەسەرێک بۆ ئەم کارتە ئەلیکترۆنییانە نامێنێت. زۆربەی بانکە عێراقییەکان کاردەکەن بۆ کردنەوەی هەژمار لە بانکە پەیوەندیدارەکانی ئەمریکا بۆ ئەوەی باڵانسەکانیان بە ڤیزە و ماستەرکارد پڕبکەنەوە.
