ڕاپۆرت
دۆسیەیی نەوت
گەشەپێدان و ناکۆکی لە پیشەسازیی گازی سروشتی لە هەرێم (2007–2026)
گەشەپێدان و ناکۆکی لە پیشەسازیی گازی سروشتی لە هەرێمی کوردستان (2007–2026)
بڵاوکراوەتەوە لە : 11 ئاب 2026
قەبارەی دەقەکان
قەبارەی دەقەکان
ڕاپۆرت
دۆسیەیی نەوت
گەشەپێدان و ناکۆکی لە پیشەسازیی گازی سروشتی لە هەرێمی کوردستان (2007–2026)
بڵاوکراوەتەوە لە : 11 ئاب 2026
قەبارەی دەقەکان
قەبارەی دەقەکان
درەو:
شیكاری: د. بێستون محەممەد، دکتۆرا لە بەڕێوەبردنی نەوت و گازی سروشتی
پێشەکی
سەرەتای کرداریی کەرتی گازی سروشتی لە هەرێمی کوردستان لە ساڵی 2007ەوە دەستی پێکرد. ئامانجی ئەم پڕۆسەیە بریتی بوو لە دانانی بەردی بناغەی ئاسایشی وزە و بەشێک بوو لەو ستراتیژەی کە حکومەتی هەرێمی کوردستان ناوزەندی کرد بە (سەربەخۆیی ئابووری). پەرەپێدانی کێڵگەکانی کۆرمۆر و چەمچەماڵ لە ڕێگەی کۆنسۆرتیۆمی پێرل پترۆلیۆم (کە دانە گاز و کریسێنت پترۆلیۆم سەرکردایەتی دەستپێکردنی دەکەن) گەشەسەندووترین پڕۆژەی ژێرخانی وزە بووە لە عێراقدا لە ژێر چوارچێوەی گرێبەستی خزمەتگوزاری و گەشەپێداندا. بەڵام لە ڕووی کردارییەوە دەستپێکردنی بەرهەمهێنان لە سەرەتادا تەنها کێڵگەی کۆرمۆری گرتبووەوە و کێڵگەی چەمچەماڵ لە قۆناغە سەرەتاییەکانی پەرەپێداندا مایەوە.
مێژووی ئەم کەرتە ئاوێتەیەکە لە دەستکەوتی بەرچاوی تەکنیکی و بەرهەمهێنان لە لایەک، و ناکۆکیی قووڵی یاسایی، گرێبەستی و سیاسی لە لایەکی ترەوە. ئامانجی ئەم توێژینەوەیە بریتییە لە شەنوکەوکردن و شیكاركردنی كریتیكاڵی تەواوی پرۆسەی گەشەپێدانی کەرتی گاز لە هەرێمی کوردستان لە نێوان ساڵانی 2007 تا ئابی 2026، بە جەختکردنەوە لەسەر ئاڵۆزییە ئابووری، یاسایی و ژێرخانییەکان.
ڕێڕەوێکی مێژوویی و شیکاریی ئاڵۆزییەکان (2007–2025)
دەستپێک و گەشەی خێرای پرۆژەکە (2007–2009):
ئەم قۆناغە لە نیسانی ساڵی 2007ەوە دەست پێدەکات، کاتێک حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕێککەوتننامەیەکی لەگەڵ هەردوو کۆمپانیای ئیماراتی (دانە گاز و کریسێنت پترۆلیۆم) ئیمزا کرد. بەپێی ڕێککەوتنەکە، مافی تایبەت (ئینحساری) بۆ هەڵسەنگاندن، گەڕان، گەشەپێدان، بەرهەمهێنان و بازاڕکردنی هایدرۆکاربۆن لە کێڵگەکانی کۆرمۆر (لە ناحیەی قادرکەرەم) و چەمچەماڵ بەخشرا بەو کۆمپانیایانە.
پڕۆژەکە لە کێڵگەی کۆرمۆر بە خێرایی گەشەی کرد، تەنها لە ماوەی 15 مانگدا و لە تشرینی یەکەمی 2008دا، بەرهەمهێنان لە وێستگەی پرۆسێسکردنی گازی کۆرمۆر بە بڕی سەرەتایی 150 تا 300 ملیۆن پێی سێجای پێوانەیی لە ڕۆژێکدا (MMscf/d) دەستی پێکرد. هاوکات بۆرییەکی 180 کیلۆمەتری دروست کرا بۆ گەیاندنی گاز بە وێستگەکانی کارەبا لە چەمچەماڵ، بازیان و هەولێر.
لە ساڵی 2009دا، کۆنسۆرتیۆمی پێرل پترۆلیۆم (Pearl Petroleum) دامەزرا کە سەرەتا پشکەکانی 50٪ بۆ دانە گاز و 50٪ بۆ کریسێنت پترۆلیۆم بوو، بەڵام دواتر بە فرۆشتنی پشک بە کۆمپانیاکانی (OMV، MOL و RWE هەریەکەیان 10٪)، پشکی دوو کۆمپانیا سەرەکییەکە بۆ 35٪ بۆ هەریەکەیان دابەزی.
لەنگی لە سەقامگیریی دارایی و بڕیارەکانی ناوبژیوانی نێودەوڵەتی (2013–2017):
لەگەڵ گەشەی تەکنیکی پڕۆژەکە، پەیوەندییە گرێبەستییەکان ڕووبەڕووی ئاڵۆزی بوونەوە. کەڵەکەبوونی شایستە داراییە نەدراوەکانی کۆنسۆرتیۆم لەلایەن حکومەتی هەرێمەوە بووە هۆی ئەوەی لە 21ی تشرینی یەکەمی 2013دا، کۆنسۆرتیۆمەکە دۆسیەی ناکۆکییەکان بباتە دادگای ناوبژیوانی نێودەوڵەتی لەندەن (LCIA بە کەیسی ژمارە 132527). لە ساڵی 2015دا دادگاکە لە بڕیارێکی بەراییدا حکومەتی هەرێمی بە بژاردنی بڕی 1.98 ملیار دۆلار (کە دواتر لەگەڵ داواکارییە پاشکۆکاندا تا ساڵی 2017 گەیشتە نزیکەی 2.239 ملیار دۆلار) پابەند کرد.
دواتر و لە ڕێکەوتی 30ی ئابی 2017دا، هەردوولا گەیشتنە ڕێککەوتننامەیەکی کۆتایی و ئاشتیانە (Settlement Agreement) بەم شێوەیەی خوارەوە:
1. حکومەتی هەرێم بڕی 600 ملیۆن دۆلاری نەقدی بەخشییە پێرل پترۆلیۆم.
2. بڕی 400 ملیۆن دۆلار لە ئەژمارێکی تایبەتدا دانرا بۆ وەبەرهێنانی ڕاستەوخۆ لە فراوانکردنی کێڵگەکاندا.
3. بڕی 1.239 ملیار دۆلاری ماوە بە شێوەی قەرز لەسەر حکومەت سڕدرایەوە، بەڵام پۆلێنکرایەوە وەک تێچووی هەڵپەسێردراو (Cost Petroleum) تا لە داهاتی داهاتووی بەرهەمهێنان کۆنسۆرتیۆم وەریبگرێتەوە.
جگە لەوەش، ڕێژەی دابەشکردنی قازانجی گشتی دوای گەڕاندنەوەی تێچووەکان جێگیرکرا بە 78٪ بۆ حکومەتی هەرێم و 22٪ بۆ پێرل پترۆلیۆم، و ماوەی ڕێککەوتننامەکە درێژکرایەوە تا ساڵی 2049، لەگەڵ بەخشینی دەرفەتی نوێی وەبەرهێنان لە بلوکەکانی 19 و 20.
توانای بەرهەمهێنان و هەڵسەنگاندنی یەدەگ (2018–2025):
دوای ڕێککەوتنی 2017، کۆنسۆرتیۆمەکە زنجیرەیەک پڕۆژەی جێبەجێ کرد بە مەبەستی بەرزکردنەوەی توانای بەرهەمهێنان:
· پرۆژەکانی بەرزکردنەوەی توانای بەرهەمهێنان: لە ساڵانی 2018 و 2020دا، پرۆژەی نەهێشتنی ئاستەنگەکان (Debottlenecking) و پرۆژەی لادان (Bypass) جێبەجێ کران کە توانای بەرهەمهێنانیان لە 305 MMscf/d ملیۆن پێی سێجای پێوانەیی لە ڕۆژێکدا بۆ 400 MMscf/d بەرز کردەوە و دواتر تا کۆتایی 2022 گەیەنرایە 500 MMscf/d و لە ئاداری 2025 دا گەیشتە ئاستی پێوانەییی 525 MMscf/d (کە ڕێژەی 75٪ گەشەی تۆماركرد بە بەراورد بە 2017).
· هەڵسەنگاندنی یەدەگ: لە ئایاری 2019دا، هەڵسەنگاندنی سەربەخۆی کۆمپانیای ڕاوێژکاری (GCA) گافنی، وایتساید و ئاسۆشیتس دەریخست کە یەدەگی (2P) ، یەدەگی سەلمێنراو و شیاو لە کێڵگەکانی کۆرمۆر و چەمچەماڵ گەیشتووەتە 4.4 Tscf تریلیۆن پێی سێجای پێوانەیی گازی سروشتی، 136 ملیۆن بەرمیل کۆندێنسەیت و 13.3 ملیۆن تۆنی مەتری )LPG گازی شلی ماڵان( ، کە بەگشتی دەکاتە 1,087 MMboe ملیۆن بەرمیل هاوتای نەوت.
· پڕۆژەی :KM250 لە ساڵی 2019دا، ڕێککەوتننامەی فرۆشتنی گاز بۆ ماوەی 20 ساڵ ئیمزا کرا. لە تشرینی یەکەمی 2025دا کارپێکردنی بازرگانیی پڕۆژەی KM250 دەستی پێکرد و توانای بەرهەمهێنانی بە ڕێژەی 50٪ بەرز کردەوە و گەیاندییە )750 MMscf/d ملیۆن پێی سێجای پێوانەیی لە ڕۆژێکدا).
· ژمارەکانی کۆتایی 2025 و سەرەتای 2026: لە کانونی یەکەمی 2025دا بەرهەمهێنانی کرداری گەیشتە (700 MMscf/d ملیۆن پێی سێجای پێوانەیی لە ڕۆژێکدا). تێکڕای بەرهەمهێنانی ساڵانەی پێرل گەیشتە (111.8 kboepd هەزار بەرمیل هاوتای نەوت لە ڕۆژێکدا)، کە (39.1 kboepd پشکی دانە گاز بوو، پێکهاتبوو لە 506 MMscf/d گازی فرۆشراو، 15,000 بەرمیل/ڕۆژ کۆندێنسەیت و 1,060 تۆن/ڕۆژ LPG گازی شلی ماڵان). کۆی بەرهەمهێنانی کەڵەکەبووی کێڵگەی کۆرمۆر لە (500 ملیۆن MMboe ملیۆن بەرمیل هاوتای نەوت) تێپەڕی.
· پەرەپێدانی نوێ: لە سەرەتای ساڵی 2026دا، پێرل پێترۆلیۆم ڕێککەوتننامەیەکی درێژمەودای ئیمزا کرد بۆ دابینکردنی (142 MMscf/d ملیۆن پێی سێجای پێوانەیی لە ڕۆژێکدا) گاز بۆ شەش کڕیاری پیشەسازی لە ناوخۆی هەرێم. هەروەها 160 ملیۆن دۆلاری تەرخان کرد بۆ هەڵکەندنی 3 بیر لە کێڵگەی چەمچەماڵ بە ئامانجی بەرهەمهێنانی 75 MMscf/d.
کۆی وەبەرهێنانەکانی پێرل پترۆلیۆم لە هەرێمی کوردستان تا ئەم ڕێکەوتە 3.5 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە. ئەم پڕۆژانە توانیویانە زیاتر لە 20,000 دەرفەتی کار (کە بە وتەی پێرل نزیکەی 85٪یان ناوخۆیین) دروست بکەن، و زیاتر لە 75٪ی کارەبای هەرێم دەستەبەر بکەن و ڕێگری لە دەردانی نزیکەی 42 ملیۆن تۆن CO2 بکەن.
قەیرانی نوێی گرێبەستی و سیاسی لە ئابی 2026
لە 4ی ئابی 2026دا، دانە گاز و کریسێنت پترۆلیۆم ڕایانگەیاند کە دەستیان کردووە بە هەناردەکردنی 100 MMscf/d گازی سروشتی لە کێڵگەی کۆرمۆرەوە بۆ وێستگەی کارەبای تازە لە کەرکووک (سەر بە وەزارەتی کارەبای عێراق) بۆ ماوەی یەک ساڵ.
لە 6ی ئابی 2026دا، حکومەتی هەرێمی کوردستان لە بەیاننامەیەکی فەرمیدا کاردانەوەی توندی نیشاندا و بڕیارەکەی بە پێشێلکاریی ڕاستەوخۆی پابەندبوونە گرێبەستییەکان ناوزەد کرد.
کەلێنە گرێبەستی و پێشێلکارییە یاساییەکان بە لۆجیکی حکومەتی هەرێمی کوردستان:
1. دەسەڵاتی لایەنی بەڵێندەر: حکومەتی هەرێم جەخت دەکاتەوە کە بەپێی ڕێککەوتننامەی 2007 و هەموارکردنەوەکانی 2017، هەر جۆرە فرۆشتن یان ڕەوانەکردنی گاز لە دەرەوەی چوارچێوەی دیاریکراو پێویستی بە ڕەزامەندیی پێشوەختەی حکومەت هەیە وەک لایەنی سەروەر و بەڵێندەری سەرەکی.
2. مافی پێشینەی ناوخۆیی: بەپێی بنەما گشتییەکانی گرێبەستەکانی هاوبەشیکردن لە بەرهەمهێنان (PSC)، دابینکردنی پێداویستیی بازاڕ و وێستگەکانی کارەبای ناوخۆیی پێشینەی هەیە بەسەر هەناردەکردن یان فرۆشتنی دەرەکی، لە کاتێکدا وێستگەکانی هەرێم تووشی کەمیی سووتەمەنی بووبوونەوە.
3. تەواوکاریی جێبەجێکردنی KM250: ڕەوانەکردنی 100 MMscf/d بۆ کەرکووک لە کاتێکدا بوو کە بەرهەمهێنان گەیشتبووە 700 MMscf/d بەهۆی KM250، بەڵام بەهۆی تەواونەبوونی "بۆریی هاوبەشی بەکارهێنەران" (کە بڕیار بوو لە نیوەی دووەمی 2026 تەواو بێت)، بەرهەمهێنان نەیدەتوانی بگاتە ئەوپەڕی توانای خۆی (750MMscf/d) کۆمپانیاکان ئەم بۆشاییەی توانای پرۆسێسکردنیان قۆستەوە بۆ بەکارخستنی ڕێڕەوی کەرکووک بێ ڕەزامەندیی هەولێر.
وەڵام و پاساوەکانی دانە گاز و کریسێنت پترۆلیۆم (پێرل پترۆلیۆم):
لە 7ی ئابی 2026دا، کۆنسۆرتیۆمی پێرل پترۆلیۆم وەڵامێکی فەرمی دایەوە:
1. مافی تایبەتی بازاڕکردن: جەختیان کردەوە کە ڕێککەوتنی فرۆشتنی گاز لەگەڵ وەزارەتی کارەبای عێراق بەپێی مافی تایبەت و ئینحساریی کۆنسۆرتیۆمەکەیە بۆ بازاڕکردنی گاز کە لە دادگا نێودەوڵەتییەکاندا چەسپێنراوە.
2. ئاگاداربوونی پێشوەختە: ڕایانگەیاند کە وەزارەتی سامانە سروشتییەکان (MNR) لە کانونی دووەمی 2026ەوە ڕاستەوخۆ کۆپییەکی لە ڕێککەوتننامەکە وەرگرتووە.
3. بەرژەوەندیی ناوخۆیی و گشتی: ئاماژەیان بەوە کرد کە ئەم 100 MMscf/d گازە لە توانای زیادهی پڕۆژەی KM250 دابین کراوە، و هاوکات بەردەوامن لە دابینکردنی 655 MMscf/d بۆ وێستگەکانی کارەبای ناوخۆی هەرێم.
4. پاشخانی دارایی و قەرزەکان: کۆنسۆرتیۆمەکە ئاشکرای کرد کە حکومەتی هەرێمی کوردستان زیاتر لە 3 ساڵە بەشێک لە شایستە داراییەکانیانی پێنەداون، ئەمەش لە کاتێکدا پێرل زیاتر لە 3.5 ملیار دۆلار وەبەرهێنانی لە هەرێمدا ئەنجامداوە.
شیکاریی کریتیکاڵی لەسەر بنەمای لۆجیكی
گەشەپێدانی کەرتی گازی سروشتی لە هەرێمی کوردستان (2007–2026) تەنها بابەتێكی تەکنیکی یان ئامارێکی ئابووری بەحت نییە، بەڵکو بەرجەستەبوونی دیالێکتێكی قووڵی فەلسەفی و یاساییە لە نێوان ماناکانی (سەروەریی سیاسی و لۆجیکی سەرمایەداری/ چڕكردنەوەی تەركیز لەسەر قازانج). کاتێک لە ئابی 2026دا ناکۆکییەکان لەسەر ڕەوانەکردنی 100 ملیۆن پێی سێجای ڕۆژانە (100 MMscf/d) گازی کۆرمۆر بۆ کەرکووک تەقانەوە، ڕووی ڕاستەقینەی ئەم ململانێ شاراوەیە دەرکەوت. ئەم ڕووداوە ململانێی دوو ئاڕاستەی جیاوازە کە دەکرێت لەسەر چەند تەوەرەیەکی فەلسەفی و کریتیکاڵ شیکاری بۆ بكرێت:
1. خاوەندارێتی گرێبەست و سەربەخۆیی بازرگانی بە دوو تێڕوانینی جیاواز:
لە فەلسەفەی بەڕێوەبردنی نەوت و گاز/ ئەنجامدانی گرێبەستدا، حکومەت وەک نۆێنەری سەروەریی نیشتمانی وێناكراوە کە خاوەندارێتیی ڕەهای بەسەر سەرچاوە سروشتییەکاندا هەیە. حکومەتی هەرێم لەم ڕوانگەیەوە ڕەفتار دەکات، گرێبەستی 2007 و هەموارەکانی 2017 وەک بەڵگەنامەیەک دەبینێت کە بەخشینی مافی کارکردن بە کۆمپانیاکان بە مانای دەستبەرداربوون لە ئیرادەی سیاسی و سەروەری ڕەها نایەت. لە بەرامبەردا، کۆنسۆرتیۆمی پێرل (دانە گاز و کریسێنت) بەپێی فەلسەفەی یاسای گرێبەست و بازرگانیی نێودەوڵەتی مامەڵە دەکات، کاتێک گرێبەستەکە وەک (تێکستێکی سەربەخۆ) دەبینێت کە مافی ئینحساریی بازاڕکردنی گازی زیادە (Exclusive Marketing Rights) بە کۆمپانیاکان دەبەخشێت لە دوای دابینكردنی پێداویستیی ناوخۆیی هەرێمی كوردستان. لێرەدا كرۆكی ناکۆکییەکە لەسەر ئەوەیە، ئایا سەروەریی سیاسی ئەو مافەی هەیە لە سەرووی بەندە بازرگانییە ئیمزاکراوەکانەوە ڕەفتار بکات، یان ئیمزاکردنی گرێبەستەکە خۆی جۆرێک بووە لە سنوردارکردنی سەروەری لە پێناو ڕاکێشانی سەرمایەدا؟ ئەمەیە ئەو كۆنفلێكتەی دروستكردووە، هەردوو لەیەن بە لۆجیكی خۆیان و لەسەر بنەمای جیاوازی ئامانجەكانیان وەرگێڕان دەكەن بۆ ڕووداو و پێشهاتە واقیعییەكان.
2. بەرپرسیارێتی و یان قازانج:
سەرمایە لە سروشتی خۆیدا، پایەكانی جێگیركردووە لەسەر لۆجیکی قازانج و گەڕانەوەی وەبەرهێنان ، ئەم پایانە هاوكێشەیەكی ماتماتیكین و بێلایەنن بەرامبەر هاوکێشە دیپلۆماسییە هەرێمایەتییەکان. دواکەوتنی زیاتر لە 3 ساڵەی شایستە داراییەکانی پێرل لەلایەن حکومەتەوە (دوای وەبەرهێنانی زیاتر لە 3.5 ملیار دۆلار)، قەیرانێکی دارایی بۆ پیڕڵ دروست کردووەو ئامانجی سەرەتاو كۆتایی ئەو چارەسەركردنی ئەو قەیرانەیە. بەپێی لۆجیکی وەبەرهێنەر، کاتێک دەسەڵاتی گشتی ناتوانێت پابەندبوونە داراییەکانی جێبەجێ بکات، ڕەوا بوونی ئەخلاقی و یاسایی خۆی لەدەست دەدات بۆ ڕێگریکردن لە کۆمپانیاکە لە دۆزینەوەی بەدیلی دارایی. فرۆشتنی گاز بە بەغدا و کەرکووک (لە ڕێگەی گرێبەستی کانوونی دووەمی 2025) لە لایەکەوە ڕەفتارێکی پراگماتییانەی ڕەوای کۆمپانیاکەیە بۆ ڕزگارکردنی سەرمایەکەی، بەڵام لە لایەکی ترەوە زەبرێکە لە هەڵوێستی دانوستانکاریی هەولێر لە بەرامبەر بەغدا.
3. كەموكوڕی ژێرخان و پچڕاندن لە زنجیرەی دابینكاری:
دواکەوتنی جێبەجێکردنی (بۆریی هاوبەشی بەکارهێنەران)، پچڕاندن و كورتهێنان دروستدەكات كاتێك بەپێی پلان و لەسەر بنەمای بەڕێوەبردنی كات پڕۆسەكان بەڕێوەناچن، ئەم بۆرییە کە دەبوو لە نیوەی دووەمی 2026 تەواو بێت، حاڵەتێك دروستدەكات كە پچڕاندن بەدوای خۆیدا دەهێنێت، لەم حاڵەتەدا خاوەن سەرمایە بەتەنها دەبێت بیر لە ستراتیجیی ئیرتیجالی بكاتەوە، ڕەنگە هەندێك جار ئەم ستراتیجە وەک ئامرازی دروستکردنی گوشار مامەڵە لەگەڵ ڕووداوەكاندا بكات. هەبوونی توانای بەرهەمهێنانی 750 MMscf/d لە پڕۆژەی KM250دا و نەبوونی بۆریی پێویستی ناوخۆیی بۆ گواستنەوەی، بووە هۆی دروستبوونی 100 MMscf/d گازی فێڕۆچوو/زیادە. کۆمپانیاکان ئەم بۆشاییەی ژێرخانیان قۆستەوە تا پاساو بۆ ڕەوانەکردنی گازەکە بۆ کەرکووک بهێننەوە. ئەمەش سەلماندی کە کەمکوڕیی تەکنیکی و ژێرخانی، تەنها کێشەیەکی ئەندازیاری نییە، بەڵکو دەبێتە چەکێکی یاسایی لە دەستی کۆمپانیاکاندا.
دەرئەنجام:
ناکۆکیی ئابی 2026 گۆڕانکارییەکی فەلسەفیی قووڵ لە ستراتیژیی کۆمپانیا بیانییەکان ئاشکرا دەکات، گۆڕان لە پشتبەستنی ڕەها و هێڵیی بە سەنتەری هەولێرەوە بەرەو ڕێکخستنەوەی تۆڕیی و بازرگانیی ڕاستەوخۆ لەگەڵ بەغدا. ئەم گۆڕانکارییە ئەگەرچی بۆ کۆمپانیاکان لۆجیکێکی بازرگانیی بەهێزی هەیە بۆ گەرەنتی کردنی لێشاوی نەقدی (Cash Flow)، بەڵام لە ڕووی سیاسییەوە درزێکی مەترسیدار لە پەیوەندیی ستراتیژیی نێوان کەرتی تایبەت و حکومەتی هەرێم دروست دەکات. بۆ تێپەڕاندنی ئەم سەرلێشێواوییە یاساییە، پێویستە تێگەیشتنێک بەدەست بهێنرێت کە تێیدا سەروەریی حکومەت و ئاسایشی سەرمایەی وەبەرهێنەر نەک وەک دوو جەمسەری دژ بەیەک، بەڵکو وەک تەواوکاری یەکتر مامەڵەیان لەگەڵدا بكریت، ئەمەش تەنها بە ڕێزگرتن لە چوارچێوە گرێبەستییەکان و هاوکات دانانی خشتەیەکی ڕوون بۆ دانەوەی قەرزە کەڵەکەبووەکانی وەبەرهێنەران دێتە دی.
سەرچاوەکان
· Dana Gas PJSC. (2026). KRI Operations and Kurdistan Gas Project Overview. Dana Gas Official Operational Report. https://www.danagas.com/operations/kri-operations/
· Kurdistan Regional Government. (2017, August 30). Joint press release: KRG and Pearl Consortium reach full and final settlement. Ministry of Natural Resources (MNR). https://archive.gov.krd/mnr/mnr.krg.org/index.php/en/press-releases/594-joint-press-release-krg-and-pearl-consortium-reach-full-and-final-settlement.html
· Reuters. (2026, August 6). KRG says Dana Gas, Crescent Petroleum breached Khor Mor contract. Reuters Energy News. https://www.reuters.com/business/energy/krg-says-dana-gas-crescent-petroleum-breached-khor-mor-contract-2026-08-06/
o The New Region. (2026, August 6). KRG says did not approve Dana Gas, Crescent gas supplies to Iraqi electricity ministry. The New Region News. https://thenewregion.com/news/krg-says-did-not-approve-dana-gas-crescent-gas-supplies-to-iraqi-electricity-ministry-2026-08-06/
