سندوقی نیشتمانی بۆ دیموکراسی پاڵپشتی دارایی درەو دەکات

هەواڵ

پیرۆزه‌ یادی راپه‌ڕین.. به‌ڵام !!

بڵاوکراوەتەوە لە : 5 ئازار 2025

پیرۆزه‌ یادی راپه‌ڕین.. به‌ڵام !!

قەبارەی دەقەکان

قەبارەی دەقەکان

لە یادی راپەڕینی ساڵی 1991ی خەڵكی كوردستاندا مەلا بەختیار دەڵێن:  له‌ راپه‌ڕیندا، بۆچی به‌رنامه‌یه‌كی تۆكمه‌ دانه‌ڕێژرابوو، هه‌تا راپه‌ڕین دوچاری شكست نه‌كرێ و كۆڕه‌وه‌ سامناكه‌كه‌ی گه‌له‌كه‌مان روونه‌دات؟
- ئه‌ی دوای كۆڕه‌وه‌كه‌، بۆچی رێگه‌ درا، هێزه‌كانی به‌ره‌ی كوردستانی به‌ چه‌پ و راستیانه‌وه‌، سه‌راپای كوردستان تاڵان بكه‌ن؟ ته‌نانه‌ت یه‌ك كه‌سیش له‌سه‌ر تاڵانی، سزا نه‌درا!
 

* پیرۆزه‌ یادی راپه‌ڕین.. به‌ڵام !!
مه‌لا به‌ختیار
(5)ی ئازار، یادی راپه‌ڕینه‌ و، رانیه‌ و ده‌ڤه‌ره‌كه‌ش، به‌شانازییه‌وه‌، سه‌ربڵندیی مێژوویی (ده‌روازه‌ی راپه‌ڕین)یان، به‌ئازایه‌تی و خوێنی شه‌هیده‌كانیان، له‌مێژووی نوێماندا نه‌خشاند. پیرۆز بێت ئه‌م یاده‌ وه‌رچه‌رخێنه‌ره‌ی مێژوومان، كه‌ بۆ یه‌كه‌مینجار بوو، دوای راپه‌ڕینی (6)ی ئه‌یلولی 1930، ئاكامی شكستی بزوتنه‌وه‌ چه‌كداریه‌كانی بارزان و شێخ مه‌حمود، یه‌كه‌مینجار شار-سلێمانی كرایه‌ چه‌قی خه‌باتی جه‌ماوه‌ری. دوای 61 ساڵ، كه‌ دیسان بزوتنه‌وه‌ی چه‌كداری له‌ناوچه‌ی بارزان و شۆڕشی ئه‌یلول و سه‌رله‌نوێ شۆڕش، به‌رپا كرانه‌وه‌، به‌ڵام نه‌یانتوانی ئامانجی ستراتیژی به‌دی بێنن؛ دوای داگیركردنی كوه‌یت 1990، هه‌لومه‌رجی (جیهانی-ئیقلیمی) گۆڕدرا و فاشسته‌كانی عێراق، تێكشاند. ئیتر ته‌می نائومێدی دوای ئه‌نفال و كیمیاباران، ورده‌ ورده‌ ره‌ویه‌وه‌، گه‌رچی كۆمه‌ڵه‌ی ره‌نجده‌رانیش هه‌ڵوه‌شێندرایه‌وه‌، به‌ڵام ویژدانی ئازادیخوازی گه‌لی كوردستان، له‌ناخه‌وه‌ هه‌ر جۆشی ده‌خوارد. راپه‌ڕین و ره‌هه‌نده‌كانیشی ده‌ریانخست، نه‌بوونی هێزێكی چه‌پی ریالیستی و دیموكراسی، چ زیانێكی كوشنده‌ی به‌ ره‌وتی روداوه‌كان گه‌یاندووه‌.
ده‌بوایه‌ شارێك، دوای فاشیه‌تی ئه‌نفاله‌كان و كیمیاباران، ببێته‌ پێشه‌نگی ویژدانی ئازادی ژیله‌مۆئاسای بۆ هه‌ڵكه‌وتی كڵپه‌ ده‌گه‌ڕا. ئه‌م شه‌ره‌فه‌ مێژووییه‌، به‌شانازییه‌وه‌ به‌ر رانیه‌ و ده‌وربه‌ری كه‌وت؛ كه‌ به‌خوێنی رۆڵه‌كانیان، دڕیان به‌ شه‌وه‌زه‌نگی فاشیه‌كان دا. هه‌ر ئه‌مه‌شه‌ مێژوو نازناوی (ده‌روازه‌ی راپه‌ڕین)ی پێ به‌خشین.
بێگومان دڵۆپێك خوێنی شه‌هید، له‌ هه‌ر كات و قۆناغێكدا، له‌پێناوی رزگاری و ئازادی رژابێت، ئێستا له‌ناو دڵماندا، وه‌كو گوڵاڵه‌سوره‌ی خه‌بات، رواوون؛ به‌ڵام شه‌هیدانی راپه‌ڕین، سورخه‌ڵاتی سه‌ره‌تای مێژوویه‌كی نوێن، كه‌ خوێنی رژاوی ئازادیخوازییان، وه‌رچه‌رخانێكی ئابوری، سیاسی، نه‌ته‌وه‌یی و كولتوری سیاسی نوێی خوڵقاند.
ئه‌م شه‌هیدانه‌ و تێكڕای شه‌هیدانی كوردستان، گۆڕی دیار و نادیاریان، له‌ كۆشك و ته‌لاری به‌ تاڵانیی دروستكراوی گه‌نده‌ڵه‌كان، شكۆمه‌ندتره‌. نامانه‌وێ له‌م یاده‌ جوانه‌دا، قه‌تماغه‌ی به‌سوێی 34 ساڵی دوای راپه‌ڕین هه‌ڵبده‌ینه‌وه‌، كه‌ هاوشانی گه‌لێ ده‌ستكه‌وتی به‌رچاو، لێوانلێویشه‌ له‌ شه‌رمه‌زاریی، گه‌نده‌ڵی، نادادپه‌روه‌ری، لاوازی دیموكراسی، ترس و بیم سه‌پاندن. نمونه‌ی زۆر ناهێنینه‌وه‌، به‌ڵام ناكرێ ئاماژه‌ به‌ تایتڵی روداوه‌كانیش نه‌درێ:
- له‌ راپه‌ڕیندا، بۆچی به‌رنامه‌یه‌كی تۆكمه‌ دانه‌ڕێژرابوو، هه‌تا راپه‌ڕین دوچاری شكست نه‌كرێ و كۆڕه‌وه‌ سامناكه‌كه‌ی گه‌له‌كه‌مان روونه‌دات؟
- ئه‌ی دوای كۆڕه‌وه‌كه‌، بۆچی رێگه‌ درا، هێزه‌كانی به‌ره‌ی كوردستانی به‌ چه‌پ و راستیانه‌وه‌، سه‌راپای كوردستان تاڵان بكه‌ن؟ ته‌نانه‌ت یه‌ك كه‌سیش له‌سه‌ر تاڵانی، سزا نه‌درا!
- دوای سه‌پاندنی هێڵی (36) و ناوچه‌ی ئارام و ده‌سته‌به‌ری بڕیاری (688)ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی جیهان، كارێكی باش كرا هه‌ڵبژاردن ئه‌نجامدرا و په‌رله‌مان و حكومه‌تی هه‌رێم به‌رهه‌مه‌كه‌ی بوو، به‌ڵام شه‌ڕی ناوخۆ، له‌پێناوی چی؟
به‌داخه‌وه‌ ئه‌و هه‌ڵه‌ گه‌ورانه‌، كه‌مترین ده‌رسیان لێوه‌رگیراوه‌. بۆیه‌ هه‌تا هه‌نوكه‌ش، هه‌ڵه‌ به‌ هه‌ڵه‌ ده‌سپێردرێ و هێشتا هه‌رێم یه‌ك پارچه‌ نییه‌؛ هێزی پێشمه‌رگه‌ یه‌كنه‌خراوه‌؛ داهاتی كوردستان كونترۆڵی حكومه‌تی هه‌رێم نییه‌؛ یاسا سه‌روه‌ر نییه‌، سه‌ره‌ڕاش، ده‌شپرسین: ئه‌رێ خێره‌ له‌م ساڵڕۆژه‌ی (5)ی ئازاردا، به‌رپرسی هیچ حزبێك و كاربه‌ده‌ستی باڵای هیچ وه‌زاره‌تێك، له‌خۆیان رانه‌په‌رموو تاجه‌گوڵینه‌ له‌سه‌ر مۆنۆمێنتی ده‌روازه‌ی راپه‌ڕین دابنێن؟

دواین هەواڵەکان

زیاتر ببینە
null
پێش 16 کاتژمێر

وەرچەرخان لە سەربەخۆیی ئابوورییەوە بۆ پشتبەستن بە بەغدا

null
پێش 16 کاتژمێر

بۆچی پێش سەردانەکەی بۆ تورکیا، بافڵ تاڵەبانی بانگهێشتی تاران کرا

null
١١ ئاب ٢٠٢٦

گەشەپێدان و ناکۆکی لە پیشەسازیی گازی سروشتی لە هەرێم (2007–2026)